CỘNG ĐỒNG HỌ ĐOÀN VIỆT NAM

Trang thông tin điện tử của hội đồng Đoàn tộc Việt Nam

www.doantocvietnam.com - hoidongdoantocvietnam@gmail.com

Liên kết website

THÔNG TIN QUẢNG BÁ

THÔNG KÊ WEBSITE

  • Số lần click: 518648
  • Lượt truy cập: 432510

ĐOÀN LÊ – ĐOÀN THỊ TẢO TÁC PHẨM – TÁC GIẢ “CHỊ TÔI” HAY “CHO MỘT NGÀY SINH” THƠ ĐOÀN THỊ TẢO – NHẠC TRỌNG ĐÀI - Một trong những nhạc phẩm hay từng được giới thưởng mộ âm nhạc chào đón nhiều nhất trong một thời gian dài, ca khúc “Chị tôi” thơ

02:20 CH 29/10/2012

Trong những nhạc phẩm hay từng được giới thưởng mộ âm nhạc chào đón nhiều nhất trong một thời gian dài, ca khúc “Chị tôi” thơ của Đoàn Thị Tảo nhạc Trọng Đài, thường gắn liền tiếng hát của nữ ca sĩ Mỹ Linh và phần nhạc đệm trong phim truyện truyền hình “Người Hà Nội” từ năm 1995.
Trước nhất xin nói về nhà thơ Đoàn Thị Tảo tên thật cũng là Đoàn Thị Tảo. Sinh năm 1945 tại Hải Phòng. Các tác phẩm thơ của bà gồm có Lá rụng, Cho một ngày sinh và Hương xưa.
Nhạc phẩm “Chị tôi” của nhạc sĩ Trọng Đài phổ lời từ bài thơ “Cho một ngày sinh” của Đoàn Thị Tảo nằm trong tập “Lá rụng”, được Trọng Đài lấy lời thơ gần như nguyên tác. Được biết bài thơ này gồm hai bài thơ ngắn mà nhà thơ nữ Đoàn Thị Tảo đã viết tặng cho người chị ruột là đạo diễn Đoàn Lê. Nội dung hai bài thơ như sau :


CHO MỘT NGÀY SINH
Thế là chị ơi!
Rụng bông gạo đỏ
Ô hay, trời không nín gió!
Cho ngày chị sinh
Ngày chị sinh trời cho làm thơ
Cho nết buồn vui bốn mùa trăn trở
Cho làn một câu hát cổ
Để người lí lơi
Vấn vương với sợi tơ trời!
Tình riêng bỏ chợ tình người đa đoan

Bài thơ thứ hai :
Thế là chị ơi!
Rụng bông gạo đỏ
Ngày sinh chị đã khác thường:
Bông hoa đỏ rơi,
đã thế trời không biết điều :
Ô hay, trời không nín gió!
Cho ngày chị sinh


SỐNG VÌ CHỊ NHƯ MỘT “CÁI BÓNG”
Theo Triệu Bình Thanh viết, có lẽ nhà thơ Đoàn Thị Tảo chỉ là “cái bóng” của người chị ruột mang tên Đoàn Lê, một đạo diễn trong ngành phim ảnh và sân khấu… Những câu thơ trong các tập thơ của bà như cắt cứa, như tiếng khóc tắc nghẹn nơi đáy mắt người thiếu nữ năm nào viết tặng cho chị gái, ngờ đâu lại trở thành nỗi ám ảnh suốt cuộc đời của bà.
Bài thơ “Cho một ngày sinh” mà Đoàn Thị Tảo viết từ lúc mới 20 tuổi để tặng chị, khi người chị gái sinh đứa con đầu lòng. Bây giờ bài thơ đó được nhạc sĩ Trọng Đài đem phổ nhạc được công chúng ái mộ nhất. Khi trở thành lời bài hát “Chị tôi”, câu thứ hai nhạc sĩ chỉ có đổi một từ là : “Rụng bông gạo đỏ” thành “Rụng bông hoa gạo” để dễ hát trong phim “Người Hà Nội”.
Tuy nhiên, bài thơ “Cho một ngày chị sinh”, sau hai mươi năm ra đời, mới được hàng triệu người biết đến qua giọng hát đầy biểu cảm của nữ ca sĩ Mỹ Linh.
Nhà thơ nữ Đoàn Thị Tảo sinh ra trong một gia đình gia giáo ở Hải Phòng. “Cha làm nghề bốc thuốc, tóc búi tó, còn Mẹ thờ Phật”
– Nhà thơ tâm sự tiếp :
- Gia đình có tới 12 người con, nhưng với Đoàn thị Tảo thì người chị gái Đoàn Lê với bà là hợp nhau nhất. Ngay từ nhỏ, hai chị em đã là một cặp, đi đâu cũng có chị, có em.
Đoàn Thị Tảo sinh năm 1945 tức tuổi Ất Dậu. Năm 17 tuổi khi Đoàn Lê rời quê lên thị thành tìm sự nghiệp và bước vào cuộc hôn nhân thứ nhất với rất nhiều mộng tưởng. Sau cuộc hôn nhân ấy Đoàn Lê đã có cô con gái đầu lòng lúc đang 18 tuổi và vẫn còn đang theo học lớp Sân khấu - Điện ảnh khóa đầu tiên. Sinh con được 15 ngày, Đoàn Lê phải đi theo đoàn làm phim để thực tập. Cái gánh nặng đứa cháu bé bỏng này được chính nhà thơ đứng ra chăm sóc hộ cho chị gái để Đoàn Lê yên tâm học hành.
Rồi với chồng, Đoàn Lê có thêm cô con gái thứ hai. Nhưng sau đó cuộc hôn nhân này tan vỡ, Đoàn Lê phải bồng hai con nhỏ ra đi với hai bàn tay trắng. Chỗ dựa của nhà đạo diễn tương lai này cũng lại là cô em gái Đoàn Thị Tảo của mình. Nên hai đứa con của Đoàn Lê lúc bé đều do một tay nhà thơ nuôi nấng.
Sau này Đoàn Lê đi bước nữa, lấy chồng cũng chẳng dư dật gì. Vì vậy mới có người nói, thực ra Đoàn Thị Tảo “vừa là mẹ, vừa là chị” của đạo diễn Đoàn Lê thì đúng hơn. Vì hết nuôi cháu lại đến nuôi mẹ.
Năm 1982, khi nhà thơ Đoàn Thị Tảo đang làm ở Sở Giao thông vận tải Hải Phòng, bà phải xin nghỉ để ở nhà chăm sóc mẹ ruột đang lâm bệnh nằm liệt giường. Thời gian đó nhà thơ đã mất 13 năm trong tuổi xuân để chỉ chăm lo cho mẹ. Đến khi mẹ mất, Đoàn Thị Tảo lại về ở với chị gái Đoàn Lê trong 10 năm nữa để trông nom các cháu thay chị. Chừng ấy năm, ngoảnh đi ngoảnh lại, nhà thơ mới giật mình nhận ra : “Giống như bao nhiêu người khác, nhà thơ cũng đổ thừa cho số phận, chuyện đó chẳng sai chút nào. Chẳng đã nói mỗi con người đều có số đấy thôi. Thượng đế sinh ra con người, ngài mới có quyền quyết định từng số phận”. Có lần nói về hạnh phúc riêng tư, nhà thơ thường nói, bà là người sinh ra để dành cho gia đình, ấy vậy mà gia đình riêng thì lại không dành cho mình :
- “Cái bi kịch lớn nhất trong cuộc đời, là tôi yêu một người đàn ông lớn tuổi đã có gia đình” – nhà thơ Đoàn Thị Tảo tâm sự. Đó là quảng thời gian đầy hạnh phúc và cả nỗi khổ đau, như nhà thơ đã gửi vào những vần thơ đầy cay đắng lẫn chua chát :
“Cái người tôi gọi là chồng
Chẳng qua chút nghĩa đèo bòng mà thôi”.

Hay:
“ Niềm vui thì bé
Nỗi buồn mênh mông
Chán chồng ra biển bán hàng
Bán bao nhiêu cát dã tràng cũng mua”

Còn đạo diễn Đoàn Lê sau mấy chục năm phiêu bạt, vinh quang nhiều mà cay đắng cũng không ít, lại quay về với người em gái Đoàn Thị Tảo. Hai chị em lại sống cùng nhau ở một biệt thự mà nhà thơ gọi là chốn thiền ở chân núi vùng Vân Sơn (Đồ Sơn, Hải Phòng), đầy hương hoa bưởi. Nhà thơ nữ Đoàn Thị Tảo thương người chị “hồng nhan đa truân”, nhưng cũng là thương chính mình khi thắc thỏm : "Có ai đi tìm tôi ?" Vì ở đâu đó trong sâu thẳm tâm hồn, nhà thơ vẫn cố giấu nỗi cô đơn, vẫn ước ao, cho dù là viển vông mà ngay cả Đoàn Lê cũng không chia sẻ được:
“Tôi cô đơn nhất hành tinh
Thế gian thừa đúng một mình tôi thôi
Ước gì cũng có một người
Cũng cô đơn cũng ngậm ngùi giống tôi
Cái buồn đem xẻ làm đôi
Nửa cho bên ấy, nửa tôi để dành”.

So với chị gái là đạo diễn Đoàn Lê thì nhà thơ Đoàn Thị Tảo không nổi tiếng và đa tài bằng. Đoàn Lê vừa viết văn, làm thơ, sáng tác kịch bản, đạo diễn phim và hội hoạ. Tuy nhiên, dù chỉ theo một nghiệp thơ, nhưng về độ mẫn cảm và tinh tế thì Đoàn Lê tài hoa kia chắc gì đã sánh bằng cô em Đoàn Thị Tảo.

Về người chị của Đoàn Thị Tảo
Như cái ý của Triệu Bình Thanh đã viết, nhà thơ Đoàn Thị Tảo như là “cái bóng” của nữ đạo diễn Đoàn Lê, và phần trên chúng ta đã hiểu qua ít nhiều về người chị của nhà thơ. Nhưng chưa thật rõ ràng về “chị tôi” mà Đoàn Thị Tảo phải đa đoan gánh vác ngay khi bà còn là cô thiếu nữ nhỏ bé.
Đoàn Lê theo học khóa diễn viên điện ảnh đầu tiên vào năm 1959 - 1962. nhưng lại tinh thông đủ cả từ viết văn, làm thơ, cho đến hội họa; sau này thành tài, Đoàn Lê trở thành nữ đạo diễn phim truyện và sân khấu, cũng thường tự sáng tác kịch bản.
Lúc đang là sinh viên Đoàn Lê đã có thơ và truyện ngắn in trên sách báo. Rồi học vẽ với bậc thầy hội họa Bùi Xuân Phái người hay vẽ phố cổ Hà Nội. Nên vào năm 1995, Đoàn Lê đã mở triển lãm cá nhân gồm mấy chục bức tranh sơn dầu.
Khi tốt nghiệp từ trường điện ảnh sân khấu ra đời, Đoàn Lê bị cuốn vào các đoàn làm phim. Thời ấy gần như phim nào bà cũng đi, không có vai thì làm đủ việc. Thời gian đó Đoàn Lê chỉ đóng vai phụ, cho đến năm 1976 mới có một vai chính, vai cô giáo trong phim Quyển vở sang trang. Thấy rằng sự nghiệp diễn viên điện ảnh của mình không có tương lai, Đoàn Lê chuyển sang bộ phận thiết kế trong xưởng phim, bà tham gia vẽ và trang trí các cảnh trong phim trường. Có lúc công việc quá nặng nhọc làm bà chán nản, muốn bỏ nghề điện ảnh, đã xin làm phóng viên cho báo Lao Động, làm được một tuần xưởng phim buộc bà phải quay về.
Nên nghiệp điện ảnh không buông bà ra, không làm thiết kế nữa bà quay sang viết kịch bản phim, sau này làm đạo diễn, cả hai công việc bây giờ vẫn làm, dù đã nhận sổ lương hưu. Nhưng giờ đây Đoàn Lê đang dồn hết tâm lực cho hội họa.

BVA sưu tầm.


Các tin khác


HỘI ĐỒNG ĐOÀN TỘC VIỆT NAM
© Copyright 2012 doantocvietnam.com, All right reserved
Designed & Powered by rehangngay.vn